Spis treści nr 3 (24) 2011/1433:

Aktualności

4 Wydarzenia, stałe rubryki

6 Opinie

Gdy młody (arabski) mężczyzna ma ochotę na... – Daniel Martin Varisco

Teraz, gdy nieuchronnie zbliżamy się ku jesiennej odsłonie „Arabskiej Wiosny”, zalew wszelkiej maści ekspertyz na temat tego, co się tak naprawdę wydarzyło, zdaje się nie mieć granic i należy się spodziewać jego kontynuacji.

7 Notatki antyrasistowskie

Kto się boi wielokulturowości? – Marcin Starnawski

Widmo krąży po Europie – tym razem widmo wielokulturowości.  Jak Europa długa i szeroka, różne siły polityczne i społeczne łączą się w nagonce przeciw temu widmu. Jako nową prawdę objawioną wieszczą „kryzys”, „upadek” czy „kres” wielokulturowości. A wszystko to w kontekście szoku po masakrach w Norwegii z 22 lipca. Logikę tę można odtworzyć następująco: rasista morduje, a winni są „obcy” oraz zwolennicy wieloetnicznej i wielowyznaniowej integracji. Przesłanie to, w nieco śmielszej formie, brzmi: „oni” prowokują odmiennością i nie chcą się integrować, a Breivik stanął w „naszej” obronie.

Qur’an i prawo

8 Ekstremizm według źródłowych tekstów Sunny – Ali Abi Issa

Kiedy przyjrzeć się tekstom źródłowym, okaże się, że znajdziemy w nich stanowisko wedle którego, należy zająć postawy umiarkowane i strzec się przed ekstremizmem. Podejście takie różni się od literalnego rozumienia tekstów, opartego o dosłowne odczytywanie źródeł, i wiąże się z poszukiwaniem motywu nakazu poprzez analogię.

Temat Numeru – Qur’an w kulturze Zachodu

Qur’an miał i wciąż ma znaczący wspływ na historię oraz dzieje wielu narodów Azji, Afryki, a także Europy. Święta Księga islamu stanowi źródło religii, teologii, prawa, filozofii, a także szerzej – kultury czy też światopoglądu. Owe cechy Objawienia Bożego są naturalne i zrozumiałe dla wszystkich muzułmanów. Nieco inaczej Księga postrzegana jest na Zachodzie. Przez określenie „Zachód” rozumiemy te części świata, które wyrosły na fundamencie tradycji grecko-łacińsko-chrześcijańskiej, częściowo w opozycji do Wschodu i Orientu, z którymi kojarzony jest islam. Zetknięcie dwóch cywilizacji oraz potęg religijnych nastąpiło już w VII wieku. Islam wraz ze swoim przesłaniem dotarł na tereny Zachodu, gdzie ugruntowana była pozycja chrześcijaństwa. Spotkał się z jednej strony ze sprzeciwem, z drugiej – wzbudzał ciekawość, dążenie do poznania nowego. Tak można w skrócie scharakteryzować początki obecności Qur’anu w kulturze Zachodu.

13 Przekłady Qur’anu na języki europejskie – François Déroche

Przypadłością badaczy historii książek jest zapewne zbytnie wyczulenie na aspekty materialne, tak jak może to być w przypadku mojej odpowiedzi na zaproszenie, by mówić o przekładach Qur’anu. W jaki sposób pracowali pierwsi tłumacze? Jakie manuskrypty były im dostępne? Chciałbym skoncentrować się raczej na tych pytaniach niż na kwestii unikalnej wartości takiej czy innej wersji.

22 Islam według Goethego – Aldona Maria Piwko

Do osób w szczególny sposób zainteresowanych literaturą i religią islamu należał Johann Wolfgang von Goethe, niemiecki pisarz, żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku. Dwudziestoczteroletni Goethe napisał poemat ku czci Proroka Muhammada, zatytułowany „Mahomets Gesang”, czyli „Pieśń Muhammada”. W pieśni tej autor docenia geniusz Proroka, porównując go do potężnej rzeki, która prowadzi swoich braci do Oceanu, którym jest Bóg Jedyny.

23 Wczesne publikacje Qur’anu na Zachodzie – Aldona Maria Piwko

IDC Publishers, opracował i udostępnił w swojej cyfrowej bibliotece online oraz na mikrofilmach, interesujący zbiór wydań i tłumaczeń Qur’anu, które ukazywały się na Zachodzie w latach 1537-1857. Dzieło opracowane w holenderskim Leiden jest ważne z dwóch powodów. Zazwyczaj historycy zajmujący się powstawaniem książek, koncentrują swoją uwagę nad pięknem rękopisu, jego dokładnością oraz starannością wykonania, a więc wszystkim tym, co zewnętrzne, a zarazem przyciągające uwagę obserwatora. Natomiast zbiór Qur’anów opracowanych w formie mikrofilmów ograniczony został do tych pozycji bibliograficznych, które ukazały się na Zachodzie drukiem. Jest to swego rodzaju dokument, wskazujący w jaki sposób Święta Księga islamu była rozpowszechniana na terytorium tradycji łacińskiej. Ukazuje również sposób traktowania i przedstawiania Qur’anu przez zachodnich teologów, tłumaczy i naukowców.

Świat islamu

24 Nowy cel dobrze znanej nienawiści

Raport na temat islamofobii w Stanach Zjednoczonych – Radosław Stryjewski

W czerwcu br. Berkeley’s Center for Race and Gender Uniwersytetu Kalifornijskiego (CRG) wraz z Radą do Spraw Relacji Amerykańsko-Muzułmańskich (ang. Council on American-Islamic Relations – CAIR) opublikowały raport zatytułowany „Same hate, new target”, będącym pierwszym tego rodzaju raportem rocznym poświęconym niepokojącemu wzrostowi islamofobii w Stanach Zjednoczonych oraz jej wpływowi na narracje medialne, dyskurs publiczny oraz politykę.

W raporcie analizowana jest sytuacja lat 2009 i 2010. W przygotowaniu raportu zastosowano następującą metodologię: codzienny monitoring amerykańskich mediów, analiza zewnętrznych raportów, artykułów i publikacji, wywiady z ekspertami, aktywistami i liderami religijnymi oraz wykorzystanie bazy danych CAIR nt. praw obywatelskich, w której rejestrowane są konkretne przypadki dyskryminacji muzułmanów.

Cywilizacja

28 Olej, co ze skał wypływa – Katarzyna Jędrzejczyk-Kuliniak

Od czasu rewolucji przemysłowej energia stała się podstawowym warunkiem egzystencji ludzkości. Zapewnia ona współczesnej cywilizacji zaspokojenie podstawowych potrzeb: służy produkcji, przyczynia się do rozwoju i wykorzystania technologii, upowszechnienia transportu; jest też źródłem ciepła.

Islam w Polsce

31 VII Dzień Ramadanowy, Polski Zjazd Muzułmanów 2011

Media

32 Polecamy

33 Śladami nauki muzułmańskiej – recenzja – Katarzyna Jędrzejczyk-Kuliniak

Średniowiecze bywa opisywane w wielu opracowaniach jako wieki ciemne, w których nauki ścisłe, jak i humanistyczne, przeżywały okres regresu. Pobieżna lektura z zakresu mediewistyki może w czytelniku wyrobić taki pogląd. Jednakże monografia profesor Katarzyny Pachniak Nauka i kultura muzułmańska i jej wpływ na średniowieczną Europę przeczy tej opinii.

Strawa dla ducha

34 Chrześcijanie i muzułmanie razem – Nidal Abu Tabaq

W imię Allaha miłosiernego Litościwego!

Będąc na jednej z konferencji, usłyszałem następujące zdanie od pewnego profesora: „Ludzie religii, zjednoczcie się, nie religią, lecz religijnością”. Piękne to słowa, które dotarły prosto do mojego serca. I choć osobiście podążam swoją drogą i mam swoje zasady, to uważam, że mamy lepszy i prostszy sposób na drodze do pojednania: religijność, czyli nauczanie moralne zawarte w religii, oparte na miłości do bliżniego, prawdomówności, skromności, miłosierdziu oraz innych zasadniczych wartościach. Piękne, nieprawdaż?!